November 7e – Heilige Willibrord uit York, Apostel van de Lage Landen [658-739]

terugblik

Wanneer ons einde nadert en wij als ieder ander het een en ander doorstaan hebben hopen wij ons Christelijk Leven te kunnen afsluiten.  Het leven en zeker wanneer het einde nadert is net zoals onze Heer het heeft ervaren.
Toen Christus Zijn einde zag naderen begon Hij Zijn volgelingen toe te spreken en uit te leggen dat Hij naar dit bijzondere moment, het eten van het Pascha, verlangd had en Hij zei tegen hen: “   Ik heb er vurig naar verlangd dit Pascha met u te eten, voordat Ik ga lijden. Want Ik zeg u dat Ik daar zeker niet meer van zal eten, totdat  het vervuld is in het Koninkrijk van God” Luc.22: 15-16.
In al de onmacht, die een mens na een leven overblijft zal er niets anders zijn
dan ons over te geven aan onze Heer Jezus Christus  ten einde ons te vertegenwoordigen en volgt het: “Heer, wees mij zondaar genadig”.
Wanneer je onze Heer navolgt vertrouw je niet op eigen gerechtigheid,
maar stel je je Hoop op de Heilige, de Sterke, de Onsterflijke.

Wanneer we dan dagelijks het voorbeeld van een Heilige voor ogen hebben, verdiepen we ons in z’n pelgrim’s-tocht door het leven en volgen aldus als vanzelfsprekend het voorbeeld van Christus, want het leven is ook voor hen niet zo gemakkelijk geweest.

          De gedachtenis van de Gerechte is in heerlijkheid en de zegen des Heren is op zijn hoofd.
Welzalig de mens die Wijsheid vindt, de mens die verstandigheid verkrijgt. Beter is het Wijsheid te verwerven dan zilver te winnen, en wat zij opbrengt is beter dan het fijnste goud. Zij is meer waard dan alle schatten, niets van wat men begeren kan is met haar te vergelijken. Lengte van dagen heeft zij in haar rechterhand en in haar linker rijkdom en eer. Uit haar mond ontspringt Waarheid; wet en gerechtigheid zijn onder haar tong.
          Kinderen, luistert naar mij, want ik wil spreken van goede dingen; gelukkig is de mens die op Mijn wegen blijft, want Mijn paden zijn paden des levens en Mijn verlangen is gericht op de Heer.
          Daarom smeek ik tot u en strek mijn stem uit tot de kinderen der mensen; want ik heb alles met Wijsheid geordend. Raad, begrip en kennis heb ik opgeroepen.
Mij is de Raad en diepe Wijsheid, Mij is het Begrip en de Kracht. Ik bemin hen die Mij beminnen en Zij, die Mij zoeken, vinden Genade[gaven].
          Begrijp dan, eenvoudigen, verstandigen en ongeletterden en neig uw harten tot Wijsheid. Luister opnieuw naar Mij, want Ik zal spreken van goede dingen, Mijn mond zal Waarheid spreken,
want slechtheid is een afschuw voor Mijn lippen. Alle woorden van mijn mond zijn oprecht, niets daarin is beschamend of verkeerd. Mijn woorden zijn duidelijk voor wie ze verstaan wil en recht voor al wie kennis zoekt. Want Ik wil u de Waarheid leren, zodat gij uw Hoop moogt stellen op de Heer en gij moogt zijn met de Goddelijke Geest

Uit de Paremieën van de Vespers van de dag, Spreuken 3: 13-16 ev.

 

Heilige Willibrord afkomstig uit York [GB]

De Heilige van vandaag is dan weliswaar niet de marteldood gestorven, maar
zijn doelbewuste ascetische keuze mag voor ons tot een groot voorbeeld zijn.
                 De Heilige Willibrord was afkomstig uit het in de middeleeuwen bestaande koninkrijk Northumbria [ten noorden van het riviertje de

Northumbria rond 88 AD

Humber], gelegen in noord Engeland en ten zuid-oosten van Schotland, East Anglia [de oostelijke Angelen] was een van de traditionele zeven Angelsaksische koninkrijken in Engeland, die gezamenlijk wel de heptarchie worden genoemd.
      Zijn vader, genaamd Wilgils of Hilgis, werd gevormd door Alcuin [van Tours] een Angelsaksisch geleerde en schrijver uit de 7e eeuw, leermeester en nadien raadgever van Karel de Grote. Bekeerd tot het christendom, vertrouwde Wilgils zijn zoon als oblaat toe aan Wilfried, die abt was van het benedictijnenklooster Ripon bij York. Hij schoof hierbij zijn vader-plicht van zich af, trok zich uit  de wereld terug en bouwde een klein oratorium, nabij de monding van de Humber, gewijd aan de Heilige Andreas. De koning en de edelen van het district gaven Wilgils landgoederen, die hem uiteindelijk in staat stelde een kerkje te bouwen, waarover Alcuin nadien regeerde.

Heilige Wilfried

          Willibrord groeide los van z’n familie op onder de invloed van de Heilige Wilfried, bisschop van York. Als gevolg van de verdrijving van de H. Wilfried uit het klooster [ook in die tijd gebeurde er nog wel eens wat]  verhuisde Willibrord in 678 naar het Ierse klooster Rathmelsigi [Mellifont], waar de abt-bisschop Egbertus zijn geestdrift wist op te wekken voor de geloofs-verkondiging onder de Friezen. Vanaf z’n 20e tot 32 jaar bracht hij z’n tijd door in de abdij van Rathmelsigi in Ierland, dat was een middelpunt van de Europesche leerschool in de 7e eeuw en eerst toen begaf hij zich met een groep metgezellen naar het vaste land van Europa om uiteindelijk uit te groeien tot – “ apostel voor de Friezen “ – [de noordkust van lage Landen en Duitsland]. Hij werd daartoe opgeroepen door Pepijn II van Herstal [Be], bekend onder de bijnamen de Jonge, de Middelste of de Dikke en was een Frankische hofmeier, soeverein vorst onder Oostenrijk.

Saint Willibrord, the Heavenly protector of the Netherlands

          Willibrord reisde twee keer naar Rome. Beide reizen naar Rome hebben een historische betekenis, het was de gewoonte eerst de zegen van de bisschop van Rome te vragen, die met als gevolg van Karel de Grote beschouwd werd als Patriarch van het Frankische Rijk, want op die manier kon Charlemagne zich een keizerstitel verwerven.
Na een gebruikelijk bezoek aan de graven van de apostelen Petrus en Paulus en de martelaren van de Kerk gaf paus Sergius hem als eerste ronde gelijke bisschoppen hem de zegen tot het door hem gewenste missiewerk onder de Friezen. Als zodanig kwam hij niet als pelgrim maar specifiek als een missionaris naar de paus.

Geborduurd kruis op een Orthodox Omophorion

          De tweede keer dat Willibrord naar Rome ging, op 21 november 695, werd hem in de kerk van Santa Cecilia in Trastevere door paus Sergius een witte band met zes zwarte kruisen om de schouder gegund [een pallium (RK)/ omophorion(Orth.)], waarmee deze hem als bisschop van de Friezen wijdde.
Hij keerde terug naar Frisia om te prediken en kerken te stichten, waaronder een klooster in Utrecht, waar hij tevens zijn kathedraal bouwde.

Saint Willibrord, statue at Janskerkhof Utrecht


Willibrord wordt tot de eerste bisschop van Utrecht gerekend, de grondlegger van het Christendom in de Lage Landen.
Zo werd de Heilige Willibrord als bij Petrus 3x door Christus gevraagd:
“Houd je van me, Willibrord?  Voer mijn lammeren … ”
Onze Heer en verlosser zei dit driemaal.
Het idee daarbij is dat een toezichthouder, opvolger van Petrus zijn ontkenning van de Heer driemaal verwerpt door zijn liefde voor Hem.
Een toezichthouder kan dit alleen maar tonen door als herder zijn schapen te voeden.
Petrus weende bitter, met spijt en berouw en God aanvaardt degenen die zich bekeren. Maar God’s Eigen lammeren ‘niet‘ voeden is een ontkenning van Hem en ondankbaarheid jegens Hem die onder zijn omophorion vallen.
Wee iedereen die een van deze kleintjes, die hulp van God verwachten laat struikelen!
Wee degenen die slechts zichzelf met eerbetoon en genoeg doeningen voedt, maar z’n toevertrouwde schapen tekort doet door hen mogelijkheden tot voeding te onthouden!

Domplein met Vrijheidsbeeld, Utrecht

De lammeren van de Lage Landen hadden niemand die hen voedt ! en er werd ‘in Utrecht’ een herder aangesteld, die geestelijke verarming en onwetendheid bestreed.
Zo is dit een zegen geworden voor de Lage Landen, het bisdom groeide uiteindelijk tot in Frankrijk uit en bediende een heel taalgebied.
Uiteraard werd deze vreemdeling met argwaan benaderd, het trotse Friese bloed heeft haar Vrijheid van meningsuiting en Geloof hoog in het vaandel !
Doch de Heilige Willibrord heeft de bewoners der Lage Landen weten te overtuigen dat óók in Christus een vrije keuze bestaat om een door de Heilige Geest gegeven en door God de Vader uitverkoren heilig leven in Jezus Christus te leiden.
De spelleiders [priesters], voornamelijk asceten werden uitgezonden en er ontstond vernieuwing en de bevolking verheugde zich over het leven in de Kerk!

Domtoren Utrecht

Er werden kloosters gebouwd en een hoofdkerk toegewijd aan de Heilige Martinus van Tours met een toren, die tot in onze tijd van verre valt te bewonderen.
Zo werd Willibrord de beschermheilige van Nederland, met als uitvalsbasis  Utrecht. Een van Willibrord’s fundamenten was de Abdij van Echternach waar hij uiteindelijk na een vruchtbaar leven zijn ziel aan de Heer overdroeg.

Apolytikion       tn.4.
Als regel van Geloof en een voorbeeld van Zachtmoedigheid,
Leraar der onthouding, zo heeft de waarheid van uw daden
u aan uw kudde getoond.
Door nederigheid hebt u het verhevene gewonnen,
door armoede de rijkdom,
Vader en aartsbisschop Willibrord, bid Christus God,
onze zielen te redden
”.

Prijslied
Wij prijzen, wij prijzen u,
aartsbisschop, vader Willibrord,
en vereren uw heilige gedachtenis, want
u bidt voor ons bij Christus God
”.

Hoort dit, alle volkeren; luistert allen die de wereld bewoont.
Mijn mond spreekt wijsheid, de overweging mijns harten verstand.
Ik zal mijn oor lenen aan een gelijkenis, mijn leerstuk uiteenzetten in een Psalm.
Waarom zou ik bevreesd zijn op de dag van onheil?
De ongerechtigheid die mijn hiel belaagt, omringt mij.
Hun graven zijn hun tehuis voor eeuwig, daar wonen zij van geslacht tot geslacht;
hun namen schrijft men op hun grafheuvels.
De oprechten zullen over hen heersen in de morgenstond, hun hulp uit de tijd van heerlijkheid vergaat in de hades.
God zal mijn ziel verlossen uit de macht van de onderwereld, wanneer Hij mij opneemt.
Zijn ziel wordt gezegend tijdens zijn leven en hij prijst u als u haar goed doet”.
conf. Psalm 48[49] uit Meneon, vert. ROK. ’s-Gravenhage.

God, Gij hebt mij onderricht van mijn jeugd af . Verlaat mij niet, o God, nu ik grijs word en oud“. Psalm 70: 17,18.

De mens, die geëerd wordt,
maar zelfs ‘dìt’ niet begrijpt,
is te vergelijken met
redeloos [klein-]vee en
daaraan gelijk.