Oktober 13e – feest van de Heilige Jacob van Hamatoura, Libanon.

       H. Jacob van Hamatoura

In het Midden Oostelijk Libanon, aan de noord-kant van het dorp Kousba, bevindt zich het klooster van Onze-Lieve-Vrouw van Hamatoura, welke gebouwd is in de rotsachtige holte van een hoge klif, die uitkijkt over de heilige vallei van Kadisha.   Hamatoura ligt op 84 km van Beiroet.
Dichtbij het klooster is een rotsachtige grot waar men bij de voet van een stalagmiet kan waarnemen, daar waar onvruchtbare vrouwen kwamen bidden in de hoop een kind te krijgen, want deze grot werd in zeer oude tijden opgedragen aan de heidense godin van de vruchtbaarheid, het is toepasselijk dat op basis van een heidens gebruik in het verleden en thans opnieuw dit klooster gevestigd is.  Aan het einde van de 13e eeuw begon de heilige Jacob van het Hamatoura-klooster, toegewijd aan de Ontslaping van de Alheilige Moeder God’s, hier zijn ascetische leven.

Hamatouraklooster, Kousba, Libanon

Het klooster werd voorafgaand aan zijn komst verwoest door de Mamlukes ; hetgeen ‘aanvankelijk’ voornamelijk  Turkse krijgsgevangenen waren van de Genghis Khan, een Mongools heerser en veroveraar, die hen als slaven verkocht aan de Ayyubid Sultan van Egypte.
De sultan trainde hen als soldaten en uiteindelijk werden ze zijn paleiswachten. In 1250 namen de Mamlukes de controle over Egypte over en tien jaar later brachten ze de eerste grote nederlaag toe aan de Mongoolse legers die Palestina probeerden te veroveren. De Mamlukes overstroomden Klein-Azië en regeerden meer dan 250 jaar over Egypte. Selim I van Turkije versloeg ze uiteindelijk in 1517 en veroverde Egypte.
Onder het bewind van het Ottomaanse Rijk raakte het Arabische rijk in verval. In de 16e eeuw begonnen de Turken onder de dynastie der Ottomanen hun rijk uit te breiden. In 1517 namen ze Libanon in en tot het eind van de Eerste Wereldoorlog zou het land onder Turkse overheersing blijven. Onder Turkse heerschappij werden de Mamlukes als soldaten aangehouden. Ze vielen Napoleon aan toen hij Egypte binnenviel in 1798. In 1811 gaf de onderkoning Mehemt Ali van Egypte opdracht tot het bloedbad onder alle mammelukken en verdwenen zij uit de geschiedenis.

De heilige Jacob van het Hamatoura-klooster herstelde het verwoeste klooster, deed het weer opleven en gaf daarmee een hernieuwde kracht aan het monastieke leven in de Levant [het morgenland].  Zijn spirituele korte en directe manier van reageren, bracht weer levendigheid en populariteit onder de gelovigen – daarentegen werd de aandacht van de Mamelukken op hem gevestigd, die hun zinnen zetten om zijn snelheid en vastberadenheid te stoppen en hem te dwingen zich tot de Islam te bekeren. Hij weigerde halsstarrig onder  hun meedogenloze druk. De Mamlukes hebben hem daarop om het leven gebracht en de kerk waar dit plaats vond in brand gestoken.
Tot op de dag van vandaag geven gelovigen en pelgrims echter voortdurend te kennen door zijn verschijnen, wonderbaarlijke genezingen en andere Genade-volle daden te ervaren.
Maar het inspirerende levensverhaal van deze wonderlijke priester-[hiero-]martelaar van het Patriarchaat van Antiochië was al zo lang door de  mens vergeten, dat God, Die immers een ‘eeuwige gedachtenis‘ bezit en het geheugen van de mens heeft opgefrist en zijn gedachtenis heeft vernieuwd en dat blijkt door de Mysteriën, die rond zijn verering plaats vinden; God wordt immers dag en nacht door de eeuwen heen vereerd door Zijn Heiligen.
Niet lang na zijn dood, verleende onze Heer en Verlosser hem al, na het zien van zijn lijden en standvastig Geloof, eeuwige bekroning en Genadegaven, zodat hij  vandaag de dag nog steeds straalt als een lichtbaken op de leven’s-zee.
In de loop van de tijd kondigde het Antiocheens Patriarchaat de heiligheid van H. Jacob [Hebr.= hij die de hiel vastgrijpt] af en voegde hem toe aan haar lijst van geëerde martelaar’s-heiligen en werd er vanaf dat moment via hem weer om zijn voorspraak bij de Heer gebeden. Het had maar weinig gescheeld of deze heilige was in de loop van de geschiedenis totaal vergeten.
Dit was te wijten aan het ernstige lijden van de kerk onder verschillende moslimsultanaten die zowel het christelijke spirituele leven verzwakten als een merkbare daling van de christelijke geletterdheid tot gevolg had. Bovendien waren alle manuscripten en gegevens die in het buitenland konden worden gevonden en vertaald, ofwel vergeten, ofwel verloren of vernietigd. Echter de bezoeken van vele pelgrims aan het klooster, maakten melding van het zien van visioenen rond deze H. Jacob; toen daarop ook vele anderen zijn aanwezigheid voelden, vond zijn heiligheid tevens bevestiging en werd zijn heiligheid door de autoriteiten van de Kerk bevestigd. De heilige Jacob verheerlijkt de Naam van onze Heer en op zijn voorspraak zijn door de Heer, onze Verlosser velen genezen. 

Onlangs is er een duidelijke vermelding in een oud manuscript van de H. Jacob ontdekt welke bewaard wordt in het Gerontikon. Dit Gerontikon, een hagiografie of een compilatie van biografische korte verhalen over het leven van heilige heiligen bevindt zich in het Balamand-klooster, welke zich eveneens in de Levant te vinden is [Levant = Arabisch: بلاد الشام, Belad Al-Shaam, of het Morgenland – de historisch-geografische naam voor dit deel van Zuidwest-Azië] – het beslaat het gedeelte direct ten oosten van de Middellandse Zee.
Het archivistisch manuscript van Balamand, genummerd 149, geeft het duidelijk aan dat de Kerk op 13 oktober de herinnering van de H. Jacob van Hamatoura hoog houdt.
Het Klooster van de ontslaping van de Theotokos – Kousba, Hamatoura, in Libanon, herdacht op 13 oktober 2002, voor het eerst weer, zijn gedachtenis  in een nachtelijke gebedswake [Agrypnia]. Een aantal priesters, diakenen en gelovigen namen deel aan die gedenkwaardige dag, toen de aanwezigen het Apolytikion van de H. Jacob en de aan deze heilige  toegewijde Akolouthia [dienst] zongen, welke werd voorbereid en uitgegeven door de monniken van het klooster.
Ook nu nog geven gelovigen en pelgrims voortdurend getuigenissen af over zijn verschijningen, zijn wonderbaarlijke genezingen en andere genade-volle daden. Dit alles doet bij velen een spirituele vurigheid opkomen om de herinnering aan deze heilige te vieren en uiteindelijk Lof aan onze Heer en Verlosser te brengen.
Terwijl de heilige Jacob van Hamatoura de eer gebracht wordt, die hem toekomt, leeft hij nog steeds onder ons vanuit zijn klooster en verricht wonderdaden, die op hun beurt weer andere gelovigen oproepen zijn gedachtenis te vieren en hem met een bezoek te vereren.

Logo AOKN

NB. De Antiocheens Orthodoxe Kerk in Nederland heeft vandaag na afloop van de Grote Doxologie onder luid klokgelui van de RK Ansfriduskerk in Amersfoort plechtig een reliek van deze Heilige in ontvangst mogen nemen en na afloop werd er een kind gedoopt, die de naam van deze Heilige Jacob van het Hamatoura-klooster gaat dragen.
”   Door de gebeden van onze Alheilige Moeder God’s en al Uw Heiligen, Heer, Jezus Christus heb medelijden met ons en redt ons!“;  
Het is heel moeilijk om alles in deze wereld achter je te laten. Maar indien je alles opgeeft, ook je persoonlijke eigendommen, dan ga je beseffen dat de gehele wereld aan jou gegeven is. Want God geeft het ons allemaal, Hij is een mensenvriend”.