Juni 29e – de heilige Glorieuze en alom-geprezen Apostelen, Petrus en Paulus

Deze twee apostelen waren totaal verschillend kwa karakter en toch worden ze meestal afgebeeld terwijl zij elkaar omarmen of een kerkgebouw tussen hen in houden.
De Liefde van Christus overstijgt de persoonlijke voorkeuren en de verschillen in karakter. Het nauwgezet lezen van de levens van de heiligen onthult bij velen [vooral onder de heilige hiërarchen en theologen] dat zij eenvoudigweg niet met elkaar overweg kunnen. Zoals een doorleefd  ‘spelleider’ mij eens onthulde:
We zijn geroepen om van elkaar te houden, al passen we totaal niet bij elkaar.

De onschatbare Waarde van het Christelijk Geloof, de Pedagogie van Christus hebben deze Apostelen aan ons overgeleverd.
Van hen ontvingen we het Heilige Evangelie en de brieven van de apostelen. Als beginnend leidinggevenden [κορυφαίοι] legden zij daartoe een stevig fundament voor de Kerk van Christus.
De Apostelen zijn in de volle zin van het woord – onze voorlopers – in het Heilig Christelijk Geloof.
Door hun werkzaamheid en inzet gaf God de mensheid en elke natie in de Kerk, het Lichaam van Christus ‘alles’ wat beschouwd wordt tot de Goddelijke Apostolische Traditie te behoren.
Zowel Petrus als Paulus kregen van de Heer een nieuwe naam, die hun verbintenis met God aangaf. In ons christelijk doen en laten dienen we daarom niet te vergeten dat we alles uit hun handen hebben gekregen; alles wat we aan christelijke waarden -‘om niet’- bezitten, hebben we te danken aan hun apostolische inspanningen en hun gebeden . . . . .
De heilige apostel Paulus claimt de eerste plaats, want in zijn brieven heeft hij de Kerk de rijke openbaring van God gegeven en een schat aan goddelijke leringen….
Het liturgisch jaar geeft de Apostel Petrus echter de eerste plaats en kent hem twee dagen in het jaar toe, namelijk 16 januari – het feest van ‘Petrus Banden‘ en 29 juni, samen met de Apostel Paulus.
Op 29 juni viert onze Oosterse Kerk met grote plechtigheid dit feest, dat in onze liturgische boeken wordt genoemd:
De heilige roemruchte en alom-geprezen Apostelen, Petrus en Paulus”.
Beide apostelen onderscheiden zich door hun karakter, hun ijverige apostolische arbeid en hun grote culturele waarde in de Heilige Katholieke en Apostolische Kerk.

Paulus
Paulus [Hebr.: שאול התרסי, Šaʾul HaTarsi, “Saul van Tarsus”] was van de stam van Benjamin en leefde in Tarsus in Cilicië. Hij beschreef zichzelf ooit als een Hebreeër, een Israëliet van het zaad van Abraham 2Cor.11: 22. Hij was ook een farizeeër en een tentmaker Hand.18: 3, die de Wet met Gamaliël in Jeruzalem had bestudeerd. Hij werd Saul genoemd en had de Kerk vervolgd, hetgeen wij weten uit zijn aanwezigheid bij de steniging van Stephanos – Hand.7: 58. Toen  hij onderweg naar Damascus door een verschijning van Christus werd bekeerd, geraakte hij verblind en werd door Ananias genezen, die hem de handen oplegde en doopte in de Naam van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest – Hand.9: 18.
De Apostel Paulus predikte de Blijde Boodschap in Griekenland, Klein-Azië en in Rome, daarnaast schreef hij totaal 14 brieven. De Traditie leert ons dat hij in Rome door het zwaard werd vermoord rond 68 na Chr.

Wij Christenen jagen als toonbeeld van ons leven een Verlosser na, die elke mens in z’n ontwikkeling ten goede komt, zowel man als vrouw hemelt Christus op.
Daartegenover is het enige wat Christus van ons verlangt, dat wij ons losmaken van de verderfelijke banden van de wereld en ons uiteindelijk met Zijn Geestelijke Invloed laten bevruchten.
De invloed van dit verlangen tot onze Heer en Zaligmaker wordt tevens gevolgd door het voorbeeld van de Heilige Apostel Paulus voor ogen te stellen.
Deze heilige [geheelde] koos ervoor slechts de deugden te omarmen dewelke zijn tegenstanders vonden dat het zwakheden waren – 2Cor.11: 21-23.
Hij stelde daarmee waarheden op een hoger plan, die alom als onwaardig werden geacht – 2Cor.11: 22-26.
Hij vereenzelvigde zich met degenen, die zich als zwak beschouwden en met zichzelf wat betreft de Blijde Boodschap aangaat in conflict leven en er maar moeilijk mee uit de voeten kunnen – 2Cor.11: 28-29 en hij aanvaardde zijn hele leven lang oprecht z’n persoonlijke en fysieke tekortkomingen – 2Cor.11: 27, 30, 7-9.
Is je het wel eens opgevallen hoeveel mensen er wel niet beweren dat ze zachtmoedig zijn, deemoedig, vergevingsgezind, dienstbaar aan anderen en de Liefde als grote idealen respecteren, terwijl ze in deze in de praktijk als zeer ondoeltreffend beoordelen en maar niets vinden?
In het dagelijks leven wijzen ze dergelijke deugden af omdat ze namelijk niet doeltreffend zouden blijken te zijn en in strijd zijn met de wereld, die nu eenmaal draait om het behalen van persoonlijk winst, die slechts gericht is op zelfverheerlijking en persoonlijk ophemelen.
Het draait in de blijde Boodschap om een nieuwe Hemel en een nieuwe aarde en dat vraagt om enorme spirituele veerkracht, zoals het leven van onze Heer Jezus Christus en te Apostelen te zien geeft.
Ware deugden zijn niet absoluut, maar afhankelijk van moreel gedrag en hoe men er naar kijkt en handelt; maar teneinde de christelijke deugden in waarde te doen afnemen, draait de wereld zich in allerlei bochten om dit verstandelijk te benaderen en zich daaraan te onttrekken.
Een voorbeeld daarvan is een verkozen regeringsleider, die zich beroept op mens-onwaardig gedrag om z’n doelen te kunnen bereiken; ouders en kinderen zijn ook als zij dingen doen, die jou niet uitkomen, niet van elkaar te scheiden – dat is onmenselijk. Wanneer je zegt “God save the U.S.A.” dien je op je tellen te passen.

De Joods-Christelijke tegenstanders van de Apostel Paulus ontlenen valse macht/kracht aan hun beroep op de Wet, welke zij uit hun op de Wet gebaseerde Traditie ontlenen – 2Cor.11: 22. Het stelt hen in staat niet alleen arrogant en egoïstisch, maar tevens liefdeloos en meedogenloos te zijn.
Ze hebben dat betoogd ten einde de bediening in de Naam van God alleen het [eigen] Volk [Israël, de Kerk] ten goede zou dienen te komen.
verg. “ Ik ben slechts gezonden tot de verloren schapen van het huis van Israël [de Kerk]” Matth.15: 24.
Ze verzetten zich heftig tegen andersdenkenden, wensen heidenen, niet- en anders- gelovigen, vluchtelingen ‘niet’ te ontvangen en welk onderscheid een mens wel niet allemaal weet te verzinnen.
Paulus en vele navolgers van Christus betalen hier hun prijs voor – Paulus werd geslagen en gestenigd – diende zelf regelmatig te vluchtten – om trouw te blijven aan de Waarheid dien je stevig in je schoenen te staan en menig ‘
paars’ pantoffelheld, die zich, hoewel hij een ander leer verkondigt en zich aan de wereld overgeeft weten dit onderscheid eveneens niet te maken.
Paulus propageert daarom dat hij zich vastklampt aan de ‘zwakke’ krachten van Christus, teneinde Hem trouw na te volgen en slechts ‘de Waarheid’ voorop te stellen.
De wereld steunt slechts op meerderheid’s-vooroordelen [‘eigen Volk eerst’] en wijst daarmee de trouw aan de dienstbaarheid van Christus af – 2Cor.11: 23-25.
Waarheid is datgene waar je voor staat en in de wereld wordt dit maar al te vaak verworpen – ‘succesvolle’ politici en juridisch geschoolden kennen deze waarheid maar al te goed er uitvoering aan geven ‘hó maar‘.

De Apostel Paulus kòn het derhalve absoluut niet hebben dat er een negatief standpunt werd ingenomen ten opzicht van het toelaten van heidenen tot de Kerk en distantieerde zich resoluut van de traditioneel joods geaccepteerde toelatingspraktijk [de besnijdenis].
Het Christelijk gevoel van de Apostel verwierp een dergelijke veilig geachte toelatingseis en daarop kreeg hij een enorme vijandigheid van de meerderheid van de Joden en van sommige heidenen op z’n nek. Voor de joden was hun religie immers een veilige haven in de Grieks-Romeinse samenleving, maar de werken van de Heilige Apostel Paulus bleken in navolging van Christus de voorbode te zijn van twee eeuwen van afwijzing en vervolging van de Kerk van Christus – tot aan het moment dat keizer Constantijn de vervolging van de gelovigen een halt toe riep.
Wij, Christenen leven momenteel in een gelijksoortige tijd, het gaat weer strijd kosten en je dient je af te zetten ten opzichte van algemeen aanvaarde begrippen wil je je Geloof gestalte kunnen geven.
Toch omarmde de Apostel niet alleen zwakheid als de modus voor het Christelijk Geloof, hij deed dit tevens met overtuiging en hield voet bij stuk – 2Cor.11: 24-26.
De grote Apostel diende hiermee de gemeenschappen die hij tot Christus had gebracht. Hij domineerde ze niet, maar deelde onwankelbaar in hun nederlagen en gevechten – 2Cor.11: 28.
Dáár kwam geen Macht en krachtig optreden aan te pas – zijn tegenstanders probeerden echter met nieuwe manieren om hem de mond te snoeren, òm te vormen en waren op hun èigen voordeel uit.
Uit innerlijke Liefde tot de gelovigen, voor ‘alle’ dienaren van Christus, omhelsde de Heilige Apostel Paulus de ‘zwakte’ van het dienstbaar zijn, wàt hem ook mocht overkomen.
Heilige Apostel blijf ervoor pleiten, dat de Kerk uw goede belijdenis ten opzicht van Zichzelf tot haar laatste adem mag bewaren”.
Overweeg daarbij tevens dat de kwaal van deze Apostel, welke bestond uit -zijn ‘doorn in het vlees’- wat het ook volgens bepaalde theorieën geweest mag zijn, welke variëren van slecht zicht tot oorpijn, hoofdpijn of epilepsie – 2Cor.12: 17.
Zoals onze Heer in de Hof van Olijven [Gethsemane], vroeg de Apostel God driemaal dat deze beproeving misschien zouden kunnen worden verwijderd, maar deze heilige aanvaardde de fysieke zwakheid als de Wil des Heren, van God – 2Cor12: 7-9.
God gebruikt zwakheden en lichamelijke tekortkomingen indien we ze omhelzen en aan Christus aanbieden om God’s Macht door hen aan de mens te openbaren.
De tegenstanders van de Apostel beschouwden zijn lichamelijke problemen als een zeker teken dat Paulus ‘buiten’ Gods Genade was gevallen. In feite gaf Christus Zijn heilige Kracht om onder verdrukking te gedijen 2Cor12: 9.

Petrus
Jezus Christus, die al aan het begin van zijn roeping grote plannen had voor de heilige Petrus [Gr: Πέτρος], veranderde z’n naam Simon in de symbolische naam van Petrus-Kephas, wat rots betekent, want hij zou de rots zijn die de fundering van zijn kerk zou gaan  vormen.
Petrus was nauw verbonden met Christus tijdens zijn openbare leven:
hij was getuige van de glorie van Christus op de berg Thabor;
in de naam van alle apostelen, profeteerde hij de Goddelijkheid van Christus;
hij werd met Johannes uitgezonden om het Paasmaal te bereiden;
Hij was getuige van het lijden van Christus in de tuin van de olijven;
de tempelbelasting werd betaald door Christus voor Zichzelf en voor Petrus.
Al de Apostelen voorzagen zichzelf door noeste arbeid van een schamel inkomen.

Na Christus’ Hemelvaart werd de heilige Petrus het hoofd van de apostelen en de leider van de eerste christelijke gemeenschap in Jeruzalem.
Onder zijn leiding werd een nieuwe apostel gekozen om de plaats van Judas in te nemen. Petrus riep de eerste ‘Raad van kerken‘ [het 1e Concilie] in Jeruzalem bijeen.
De Heilige Johannes Chrysostomos noemt Petrus:
het eerstgeboren lam van de kudde van de Goede Herder”.
De Liefde van Christus was het belangrijkste motief van Petrus als leidraad voor de ‘apostolische’ activiteit, inzet en offerbereidheid.
Die liefde leidde hem uiteindelijk ertoe om te lijden en te sterven omwille van zijn geliefde Leraar.
Een vrome Traditie spreekt over het feit dat hij zichzelf onwaardig vond om aan het kruis te sterven zoals Christus deed, en daarom werd gevraagd om ondersteboven gekruisigd te worden. Deze Traditie wordt bevestigd door bisschop Eusebius  [ca.340] in zijn historische weergave van de Kerk en door de H. Johannes Chrysostomus in een preek over de apostelen [H. Petrus en Paulus], waarin hij zegt:
Verheug u, Petrus, die stierf met het hoofd naar beneden aan het kruis
Petrus stierf in Rome tijdens het bewind van keizer Nero [54-68], tussen de jaren 64 en 67 A.D .; H.Johannes Chrysostomos geeft volgens de Traditie aan als de dag van zijn dood.

Jezus vraagt zijn volgelingen onomwonden:
  Wie is volgens de opvatting van de mensen de Mensenzoon?.
En het regent vanzelfsprekende antwoorden:
  Wie U bent? Een bijzonder mens, maar jammerlijk genoeg door Uw tijdgenoten om het leven gebracht.
  Wie U bent? Voor mij bent u een revolutionair.
Ik heb U bij vrienden weleens op een afbeelding [icoon ?] gezien.
Daar droeg U een geweer om de schouder als Ernesto Guevara, beter bekend onder de naam Che Guevara [1928-1967].
Dat vond ik toch wel aardig, want dat U hard kunt optreden lezen we in de verhale, die over U de ronde doen, waarin staat dat U de kooplui met een zweep uit de Tempel heeft geranseld. 

 ⁌  Wie U bent? Voor mij degene die de maatschappij kan omturnen,
die mensen vrij kan maken van de wurgende greep van machtsmisbruikers en westerse kapitaalbaronnen;
⁌ Wie U bent? Voor mij de Jezus die tegenwoordig is in het H. Mysterie [het Sacrament],
de Jezus van mijn Eerste Communie. Degene die woont in mijn hart en spreekt in mijn geweten.
Mensen hebben de Naam van Christelijk verbonden aan hun huwelijk, hun vakbond, hun politieke partij, hun radio-omroep, hun kerk, hun bezit, hun naam, hun leven.

 Wie zeggen de mensen dat Ik ben?”.
Jezus prikt bij Zijn Volgelingen door met de vraag:
Maar jullie, wie zeggen jullie dat Ik ben?”.
En Petrus geeft het antwoord: “Gij zijt de Christus, de Zoon van de levende God”.
Waar haalt-ie het vandaan, die visser? Dat is ándere taal dan wat de mensen van Hem zeggen. Petrus, voor wie de zaak van de Messias een zaak van leven en dood was. Evenals de andere apostel van wie we vandaag het feest vieren: de apostel Paulus. Petrus en Paulus, twee mensen die de traditie heeft samengevoegd op één feestdag.

Tòch mogen we niet vergeten dat het vanmorgen om twee totaal verschillende mensen gaat. Ze vertegenwoordigen twee vormen van trouw.
Zelfs bij een oppervlakkige lezing van de Handelingen der Apostelen wordt het verschil duidelijk tussen de spontane, soms zwakke, trouwhartige visser uit Galilea en de bijna fanatieke, theologisch gedreven tentmaker uit Tarsus.
De spanningen tussen Petrus en Paulus zijn in Handelingen onderhuids en in Paulus brieven’ zelfs boven-huids aanwezig.
In Antiochië komt ‘t conflict tot een uitbarsting.
Concreet gaat het dan over de vraag: “Kan iemand christen worden zonder zich tot het Jodendom te bekeren?”.
Het was een reëel probleem: theologisch, psychologisch, maatschappelijk, cultureel en dus ook “Kerkelijk”.
Uiteindelijk kiezen de Apostelen voor de visie van Paulus.
En ook Petrus, de eerste onder zijn ‘gelijke‘ broeders, sluit zich uiteindelijk bij de visie van Paulus aan.

 De historie van de Kerk laat zien dat ‘het Lichaam van Christus’ ook ‘n Kerk van mensen is; ook van de Kerk kan regelmatig gezegd worden “het lijken wel mensen”, waarmee we aangegeven dat het er heftig en tegenstrijdig in de Blijde  Boodschap aan-toe-kan-gaan.
Een kerk die voortdurend worstelt met de Waarheid
– pausen en kerkleraren, toezichthouders en spelleiders spreken elkaar samen met gemeenschapsleden al eeuwenlang tegen.
We spreken vaak over de éne Heilige Katholieke Kerk, maar in feite is de Kerk een verzameling van ruim één miljard mensen, die in de sporen van Schrift en Traditie ‘op zoek zijn’ naar God in hun leven.
De Geschiedenis leert ons dat er toezichthouders zijn die zich op de een of andere manier hebben misdragen; bv. als schuinsmarcheerders, slippendragers van koninklijke machthebbers, banken, presidenten en tirannen, maar tevens dat diezelfde mensen zich elk jaar as op het hoofd strooiden onder het uitspreken van de woorden: ‘Gedenk, mens, dat je van stof bent en tot stof zult wederkeren’.

‘Divina Commedia’Dante 1265-1321

In de tijd van de Italiaanse schrijver Dante was de kerk zó verloedert, dat
hij in zijn boek Divina Commedia een verhaal schrijft, waarin
Paus Nicolaas II in de hel terecht kwam.
We herinneren ons hier in het Westen tevens de treurige tijden, waarin
Frankrijk en Rome streden om de machtige pauselijke zetel.
Beurtelings heeft de Kerk de Cultuur gewantrouwd en bevorderd.
In haar spoor vinden we strenge kloosters met trappisten-monniken en uitbundige Barok-kerken. Eeuwenlang heeft de Kerk de seksualiteit gewantrouwd, maar het huwelijk tot Mysterie [Sacrament] verheven.
Praalzieke prelaten liepen naast eenvoudige monniken in één en dezelfde processie, hoewel ze elkaar niet konden luchten of zien.
Dat alles is mogelijk in één en dezelfde Kerk: dàt is het wonderlijke spanningsveld van de meest tegenstrijdige ideeën.
Elkaar tegensprekende idealen konden in al hun felheid naast elkaar bestaan.
De schrijver Chesterton schreef:
De geschiedenis van de Kerk laat geen kudde makke schapen zien, maar eerder een kudde pauwen, tijgers en stieren!”.

Petrus en Paulus, verschillend in karakter en visie, zijn het maar -‘al te vaak’- niet eens over elkaars opvattingen en praktijken, zijn soms zelfs elkaars tegenstanders in de leer, maar zij zijn wél solidair in de Éne: zij zijn beiden trouw gebleven aan de Levende!
Dàt is waar het op aankomt:
– ook al waait er een geweldige storm door de Kerk en wereld;
– al schijnt de één de ander met geld en macht te verdrukken.
Blijf trouw aan de verbondenheid in de Heer en schrijf niemand àf, haal je de zonde van zijn/haar ondergang niet op je nek. Want elkaar verketteren is een heilloze en zelfs afwijkende christelijke manier in de omgang met God en met elkaar. “De strijd om de Waarheid in Christus gaat verder
òf we het leuk vinden of niet”.

3e Irmos     tn.4
Wij vertrouwen niet op rijkdom, noch op wijsheid of macht,
maar op de Persoon-geworden Wijsheid van God;
want niemand is heilig dan Gij alleen, die mensen de mensen lief heeft
”.

Op de rots van uw Godsbelijdenis heeft de Heer Jezus onwankelbaar Zijn Kerk gebouwd.
Daarom verHeerlijken wij u, Apostel Petros”
Hoger dan de Engelen werd Petros verheven, toen Christus God hem voorzegde,
dat hij bij Zijn Komst, met Hem zou tronen om Israël
[de Kerk] te oordelen”.

Gij hebt een onwankelbare fundering onder ons Geloof gelegd, o Paulus:
de in alle opzichten volmaakte Hoeksteen en Sluitsteen, onze Verlosser en Heer.
Altijd hebt gij het sterven van Jezus in uw lichaam gedragen, gezegende Paulus
en daardoor zijt gij waardig bevonden voor het ware Leven”.

[Theotokion] “ In waarheid, alle geslachten der mensen prijzen u zalig, zoals gij voorzegd had, Alreine; want daardoor zijn wij gered”.

Hypakoi     tn.8
In welke stad zijt gij niet gevangen geweest: welke Kerk hebt gij niet geleerd? Damaskus zag u, door Goddelijk Licht verblind; Rome ontving uw laatste bloed; en Tarsos verheugt zich als zijn grootste Zoon, Apostel Paulus, roem van heel de aarde. Nu is uw verblijf in de Hemelen: bid daar voor ons allen”.

8e Irmos     tn.4
Gij, Die het heelal in stand houdt door Uw onzegbare Kracht,
hebt aan de Drie Jongelingen koelte gebracht
temidden van de helse vlammengloed, terwijl zij zongen:
‘Zegent, alle werken des Heren, de Heer’”.

Men zal uw handen uitstrekken en u beladen met een kruis,
zo heeft de Meester aan Petros geprofeteerd: en deze roept met ons:
‘Zegent, alle werken des Heren, de Heer’
”.

Christus, Gij hebt aan Petrus doen zien dat
de heidenen gereinigd waren door de uitstraling van Uw Geest:
reinig ook mijn geest, opdat ik mag roepen:
‘Zegent, alle werken des Heren, de Heer’
”.

Paulus werd neergeveld door Uw Liefde en
ontdekte vol verbazing hoe Heerlijk hij veranderd was.
De voor altijd Gedenkwaardige leefde niet meer voor zichzelf;
maar Gij, de Barmhartige, leefde in hem: tot is alle eeuwigheid

Gij moogt de Kerk aanbieden als een Bruid aan Christus, de Bruidegom,
want gij hebt u een waardige Bruidsleider getoond, door God geïnspireerde Paulus.
Daarom eert zij vol liefde uw gedachtenis
”.

[Theotokion] “ Verheug u, Vuurtroon des Heren;
verheug u, ongehuwde, maagdelijke Bruid;
verheug u, wolk waaruit opstaat de Zon der Gerechtigheid,
Die wij verheffen tot in eeuwigheid

Troparion     tn.4
Gij eerst-tronenden der Apostelen en Leraren van de wereld,
bidt tot de Meester van het heelal,
om aan de wereld Vreded te schenken,
en aan onze zielen de grote Genade
”.

Kondakion     tn.2
De trouwe Verkondigers van God, de eersten der Apostelen,
hebt Gij, o Heer, deelachtig gemaakt aan Uw goederen,
en doen binnentreden in de eeuwige rust.
Want hun zwoegen en sterven
was kostbaar voor U, boven alle offers,
omdat Gij de harten kent
”.