Orthodoxie & de Zaterdag voor de Zielen der Gestorvenen

      Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, wie Mijn woord hoort en Hem gelooft, Die Mij gezonden heeft, heeft eeuwig leven en komt niet in het oordeel, want hij is overgegaan uit de dood in het leven.
        Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, de ure komt en is nu, dat de doden naar de stem van de Zoon van God zullen horen, en die haar horen, zullen leven.
Want zoals de Vader leven heeft in Zichzelf, heeft Hij ook de Zoon gegeven leven te hebben in Zichzelf. En Hij heeft Hem Macht gegeven om Gericht te houden, omdat Hij de Zoon des mensen is. Verwondert u hierover niet, want de ure komt, dat allen, die in de graven zijn, naar Zijn stem zullen horen en zij zullen uitgaan, wie het goede gedaan hebben, tot de Opstanding ten leven, wie het kwaad bedreven hebben, tot de Opstanding ten oordeel.
Ik kan van Mijzelf niets doen; gelijk Ik hoor, oordeel Ik, en Mijn oordeel is Rechtvaardig, want Ik zoek niet Mijn wil, doch de Wil van Hem, Die Mij gezonden heeftJohn.5: 24-30.

de graankorrel

      Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, indien de graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft zij op zichzelf; maar indien zij sterft, brengt zij veel vrucht voort.
Wie zijn leven liefheeft, maakt dat het verloren gaat, maar wie zijn leven haat in deze wereld, zal het bewaren ten eeuwigen leven.
Indien iemand Mij wil dienen, hij volge Mij, en waar Ik ben, daar zal ook mijn dienaar zijn. Indien iemand Mij dienen wil, de Vader zal hem erenJohn.12: 24-26.

      Doch wij willen u niet onkundig laten, broeders, wat betreft hen, die ontslapen, opdat gij niet bedroefd zijt, zoals de andere [mensen], die geen Hoop hebben.
Want indien wij geloven, dat Jezus gestorven en Opgestaan is, zal God ook zo hen, die ontslapen zijn, door Jezus weer terug brengen met Hem.
Want dit zeggen wij u met een Woord des Heren:  wij, levenden, die achterblijven tot de komst des Heren, zullen in geen geval de ontslapenen voorgaan, want de Here zelf zal op een teken, bij het roepen van een aartsengel en bij de klanken  van een bazuin van God, neerdalen van de hemel, en zij, die in Christus gestorven zijn, zullen het eerst Opstaan; daarna zullen wij, levenden, die achterbleven, samen met hen op de wolken in een oogwenk weggevoerd worden, de Heer tegemoet in de lucht en zo zullen wij altijd met de Heer wezen1Thess.4: 13-17.

Iedere zaterdag is toegewijd aan degenen, die
ons zijn voorgegaan tot het nieuwe leven in de Heer.
Wij bidden hun overtredingen te vergeven, hun zonden te bedekken
en hen die niet toe te rekenen.
Als zodanig wordt ook iedere zaterdag voor de gestorvenen gebeden:

Troparion     tn.2
  Geef Heer in uw Goedheid uw dienaren en dienaressen
en vergeef hun wat zij U in dit leven hebben misdaan.
Want niemand leeft zonder zonde, buiten U,
Die de Macht bezit om ook aan hen,
die zijn overgegaan rust te verlenen
”.

Kondakion     tn.8
  Met Uw Heiligen laat rusten, o Christus,
de zielen van Uw dienaren en dienaressen,
waar geen smart, droefheid noch tranen zijn,
doch waar Leven is, zonder einde
”.

Maar wij orthodoxen hebben meerdere momenten tijdens de week dat wij voor de overledenen aandacht vragen, en Christus oproepen hen als uitverkorenen op te nemen in Zijn Koninkrijk.
Dit vindt plaats tijdens de litanieën van de Goddelijke Liturgie, aan de hand van gedachtenis-briefjes [dyptieken] of speciale gedachtenisdiensten [Panaghida, Gr. Μνημοσύνη], waarbij koliva [gerecht waarvan het recept meestal is gemaakt van een mengsel van gewelde of licht-gekookte tarwe, noten, kaneel en suiker (plaatselijk verschillend), dat wordt uitgedeeld en gegeten].
Het is vreselijk, dat dit gebruik in het westen onder invloed van de scholastiek in onbruik is geraakt – het is te betreuren dat nazaten hun doden na de begrafenis hulpeloos achter laten, zonder gebeden; het is daarom vreselijk om te sterven en te leven zonder dat er door de levenden voor je gebeden wordt! De dood wordt in feite uit ons bewustzijn gebannen, als iets waar je bang voor dient te zijn en zo ver mogelijk weggestopt. Maar de dood is onlosmakelijk met het leven verbonden, sterker nog met onze dood worden wij opnieuw geboren in het Hemels Koninkrijk.

Door haar speciale zorg voor degenen die door de dood uit ons fysieke leven vertrokken zijn, heeft de heilige orthodoxe kerk ons een speciale dag van de week voor hen gegeven.
Net zoals de zondag de dag van de Opstanding des Heren is, het wekelijks bewustzijn van Pasen, is de zaterdag de dag van de doden geworden, ten einde aan hen herinnerd te worden en om in gemeenschap met hen te blijven.
In elk gebed, vooral in de gebeden op de zaterdag worden zij herdacht als relevante familieleden en dierbaren, ja, zelfs onze vijanden, die deze wereld hebben verlaten worden met positieve  wensen en gebeden van de Kerk herdacht.
In de gedachtenis-briefjes [dyptieken], worden zij als een tweeluik met de aandacht voor de zieken en hulpbehoevenden in gebed samengebracht, welke voorafgaand aan de Goddelijke Liturgie worden ingezameld, daarbij worden de namen van levenden en ontslapenen bij de dienstdoende [spelleider] priester aangemeld.

Op jaarbasis heeft de kerk twee zaterdagen ingesteld, die zij aan haar ontslapenen besteedt. Het zijn ‘de grote psychedelica‘ een vóór de zondag van het Laatste Oordeel en de andere vóórafgaand aan de zondag van Pinksteren.
Met de tweede speciale zaterdag voorafgaand aan Pinksteren wordt ons Geloof in de Katholiciteit [universaliteit, haar bestemd zijn voor alle mensen] van de Kerk, waarvan de stichting en verjaardag [op aarde] worden gevierd op het Pinksterfeest, uitgesproken.
Onder de éénheid van de Kerk wordt begrepen alle volgelingen van Christus, die zich hier op aarde inzetten voor haar voortbestaan en de triomferende gemeenschap in de hemelen.
De zaterdag van de Zielen vóór zondag van het Laatste Oordeel heeft de volgende betekenis: Deze dag is gewijd aan de Wederkomst des Heren, een in hoge mate schrikaanjagende dag, wanneer iedereen voor de Troon van de grote Rechter zal staan. Om deze reden is de Gedachtenis van de doden ingebed, met het verzoek aan de Heer vergevingsgezindheid, mededogen en verdraagzaamheid te tonen, niet alleen voor ons maar ook voor onze overleden broeders en zusters en hen allen gezamenlijk op te nemen onder de kinderen van het Hemelse Koninkrijk.
Op deze twee grote zaterdagen van de zielen vraagt de Orthodoxe Kerk in haar gebeden wereldwijd herinnering “aan de Formeerder en Maker, onze God, te voldoen aan de Hoop, Die wij op het eeuwige leven in de Opstanding“.
Hierbij wordt aandacht gevraagd voor:
* Allen die zijn overleden in eenzaamheid “dood zonder aandacht” in een vreemde omgeving, zowel te land, de lucht of ter zee.
* Degenen die stierven aan infectieziekten, oorlogen, vorst, aardbevingen en rampen.
* Die verbrand of door andere overweldigende omstandigheden verloren zijn gegaan [atoom- en chemische aanvallen, onder het puin verdwenen etc.].
* Degenen die arm en behoeftig waren en waar geen zorg voor aanwezig was om hen te eren en hen ondanks dat toch overeenkomstig hun opeenvolging en gedachtenis te herinneren.

God wordt niet beperkt door plaats en tijd; want Hij is overal voortdurend aanwezig en kent iedereen, niet alleen degenen, die we waarnemen in het heden, maar ook het verleden en de toekomst.
Draag voor hen eveneens het lyrisch gebed op, welke wordt toegeschreven aan de H. Johannes Damaskinos:
    Welke vreugde van het leven is geheel zonder droefheid?
Welke heerlijkheid is bestendig op aarde?
Alles is vergankelijker dan een schaduw; alles bedrieglijker dan een droom.
Want in één ogenblik wordt dit alles door de dood weggenomen.
Maar U, Christus, onze Verlosser, breng diegene in het Licht van Uw aangezicht,
en breng diegene tot rust in de Vreugde van Uw Schoonheid,
Die u heeft uitverkoren als de Menslievende”;
of het gebed van H. Simeon de Nieuwe Theoloog:
    Wat is uw barmhartigheid zonder maat, Redder?
Hoe hebt U zich gewaardigd mij ledemaat van uw lichaam te maken,
ik, de onreine, de verkwister, de ontuchtige [hoereerder]?
Hoe hebt U me herkleed met de luisterrijke mantel,
bliksemend van een schittering van onsterfelijkheid,
die al mijn ledematen verandert in licht?
Want uw lichaam, onbevlekt en goddelijk,
is geheel bliksemend van het vuur van uw goddelijkheid
waarmee het op onuitsprekelijke wijze is vermengd en verenigd;
dat is de gunst die U ook aan mij gedaan hebt, mijn God.
Want dit armzalige en vergankelijke omhulsel
verenigd met uw geheel onbevlekte lichaam
en mijn bloed vermengd met uw bloed,
ben ik eveneens verenigd, ik weet het, met Uw Goddelijkheid
en ben ik uw zeer zuivere lichaam geworden,
stralend ledemaat, waarlijk heilig ledemaat,
schitterend ledemaat, transparant, lichtend”.

βιβλίο της αγάπης του Θεού

God heeft ons geschreven in Zijn boek van Liefde en daarnaast de bewegingen die Hij in de toekomst zal doen plaatsvinden, vandaar dat de gebeden waar we naar verwijzen voor personen die in het verleden leefden. Als eeuwig en alomtegenwoordig omarmt onze menslievende Heer Jezus Christus met Zijn Goddelijke Voorzienigheid het oneindige universum en de eindeloze eeuwen. Alle mensen die leefden, leefden en nog leven zullen worden opgenomen vanwege hun  liefde voor de medemens:
Want hetzij wij [volgelingen] in geestvervoering kwamen, het was in dienst van God, hetzij wij nuchter van zin zijn, het is ter wille van u [de mensheid]. Want de Liefde van Christus dringt ons,
daar wij tot het inzicht gekomen zijn, dat Één voor allen gestorven is. Dus zijn zij allen gestorven. En voor allen is Hij gestorven, opdat zij, die leven, niet meer voor zichzelf zouden leven, maar voor Hem, die voor hen gestorven is en opgewekt2Cor.5: 13-15.
Met dit Geloof offeren we onszelf op aan Gods Liefde en Goedheid en
daarnaast onze naasten, onze vrienden en onze vijanden,
de levenden en de ontslapenen.

Troparion     tn.8
  In de diepte van Uw Wijsheid bestuurt U alles, Vriend van de mensen,
en U schenkt alles wat hun toekomt, enige Schepper.
Schenk aan de zielen van Uw dienaren verkwikking, o Heer.
Want op U, hun Formeerder en Maker, onze God,
hebben wij onze Hoop gesteld
”.

Kondakion     tn.1
  Wanneer U, o God, met Heerlijkheid op aarde wederkomt,
het heelal siddert en een rivier voor Uw Rechterstoel stroomt,
wanneer de boeken geopend en alle daden openbaar gemaakt worden:
red mij dan an het onblusbare voor
en maak mij waardig om te staan aan Uw Rechterhand,
U, Die de rechtvaardigste Rechter zijt
”.